Szisza (fajka wodna) — co to jest, jak działa i czy jest zdrowsza od papierosów

Szisza, shisha, fajka wodna, nargila, hookah — to ta sama rzecz: urządzenie, w którym dym z tytoniu podgrzewanego węgielkami przechodzi przez wodę, zanim trafi do ust. Kojarzy się z wieczorem w lokalu, owocowym zapachem i przekonaniem, że „woda wszystko filtruje”. Liczby amerykańskiego CDC i WHO mówią co innego: w jednej godzinnej sesji wdycha się od 100 do 200 razy więcej dymu niż z jednego papierosa. Poniżej: co to jest szisza, jak działa, co jest w dymie, ile papierosów to jedna sesja i co mówi polskie prawo.

Co to jest szisza i jak działa

Fajka wodna składa się z czterech części: cybucha (główki), w którym leży tytoń przykryty folią i rozżarzonymi węgielkami; korpusu — metalowej rury prowadzącej dym w dół; dzbana z wodą, przez który dym przechodzi i się ochładza; oraz węża z ustnikiem. Zaciągając się, tworzysz podciśnienie: powietrze przechodzi przez węgielki, podgrzewa tytoń, dym bulgocze przez wodę i trafia do ust. Tytoń do sziszy to najczęściej melasa — tytoń z melasą lub gliceryną i aromatem owocowym, dlatego dym jest łagodny i słodkawy, co ułatwia długie, głębokie zaciąganie się.

Co jest w dymie z fajki wodnej

Według CDC dym z sziszy zawiera nikotynę, smołę, metale ciężkie, tlenek węgla i substancje rakotwórcze — część z nich pochodzi z tytoniu, część ze spalania węgla drzewnego, którym podgrzewa się cybuch. Woda ochładza dym i sprawia, że jest przyjemniejszy, ale nie zatrzymuje większości toksyn. WHO w swoim stanowisku wiąże palenie fajki wodnej z rakiem jamy ustnej, przełyku i płuc, a możliwie też żołądka i pęcherza; CDC wymienia także choroby serca i gorsze wyniki ciąży (niższa masa urodzeniowa dziecka).

Ból i zawroty głowy po sesji to często nie „za mocny tytoń”, tylko tlenek węgla z węgielków — w jednej sesji według CDC prawie 9 razy więcej niż z jednego papierosa.

Szisza czy papieros — co jest gorsze?

Pojedynczy papieros to kilka minut i ok. 500–600 ml dymu. Sesja sziszy trwa zwykle godzinę lub dłużej i daje ok. 90 000 ml dymu — dlatego amerykańska kampania zdrowia publicznego porównuje jedną sesję do ok. 100 papierosów pod względem ilości dymu. Nikotyny jest w sesji ok. 1,7 raza więcej niż w papierosie. To porównanie jednej sesji z jednym papierosem — ktoś, kto pali paczkę dziennie, przyjmuje więcej nikotyny niż ktoś, kto raz w tygodniu idzie na sziszę; jednak przekonanie, że fajka wodna jest „zdrowszą wersją” palenia, nie ma podstaw. Różnice między sziszą, bongo i vaporizerem opisujemy w osobnym tekście: shisha, bongo czy vaporizer. Dane o tym, jak organizm regeneruje się po rzuceniu tytoniu, są w tekście o zmianach po rzuceniu palenia.

Szisza a prawo w Polsce

Szisza jest legalna, a tytoń do niej to wyrób tytoniowy — kupić go mogą wyłącznie osoby pełnoletnie. Obowiązuje ją ta sama ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu co papierosy: zakaz palenia w lokalach gastronomicznych i miejscach publicznych, z wyjątkiem wydzielonych, oznakowanych i wentylowanych palarni. Za palenie w miejscu objętym zakazem grozi grzywna do 500 zł. Ten sam zakaz obejmuje e-papierosy i podgrzewacze tytoniu.

FAQ — szisza

Czy szisza to narkotyk? Nie — w klasycznej sziszy pali się tytoń z nikotyną, nie substancje odurzające. Nikotyna jest jednak substancją silnie uzależniającą.

Czy szisza to palenie? Tak. Tytoń jest podgrzewany węglem drzewnym, powstaje dym ze spalania, a woda tylko go ochładza.

Ile papierosów to jedna szisza? Pod względem ilości dymu godzinna sesja odpowiada według CDC 100–200 papierosom; pod względem nikotyny — ok. 1,7 papierosa.

Co się dzieje po sziszy? Najczęściej zawroty i ból głowy, nudności — głównie przez tlenek węgla i nikotynę. Przy regularnym paleniu rośnie ryzyko chorób płuc, serca i nowotworów.

Czy shisha jest legalna? Tak, dla pełnoletnich. Palenie jej w lokalach jest dozwolone tylko w wydzielonych palarniach.

Materiał edukacyjny. Palenie tytoniu w każdej formie, w tym w fajce wodnej, szkodzi zdrowiu. Wyroby tytoniowe są przeznaczone wyłącznie dla osób pełnoletnich.