CBD w kuchni – co dzieje się z kannabidiolem w potrawach i jak liczyć porcje

Kannabidiol coraz częściej pojawia się w przepisach: w koktajlach, sosach, wypiekach. Za modą rzadko idą jednak podstawowe informacje – co dzieje się z CBD pod wpływem temperatury, jak policzyć, ile trafia do jednej porcji, jaki jest status CBD w żywności i dlaczego nie każdy konopny surowiec nadaje się do gotowania. Ten tekst dotyczy techniki i bezpieczeństwa, a nie obiecywania efektów – te w przypadku CBD w jedzeniu nie zostały potwierdzone.

CBD w żywności – status prawny

W Unii Europejskiej ekstrakty i izolaty CBD dodawane do jedzenia to nowa żywność (novel food). Zanim trafią na rynek jako składnik żywności, muszą uzyskać zezwolenie po ocenie bezpieczeństwa. Do chwili pisania tego tekstu żadne takie zezwolenie nie zostało wydane – Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2022 r. wstrzymał ocenę wniosków z powodu luk w danych. Nie dotyczy to produktów z samych nasion konopi, takich jak olej z nasion, białko czy mąka konopna, które są zwykłą żywnością. Szerzej o przepisach piszemy w tekście Czy CBD jest legalne w Polsce?.

Poniższe informacje dotyczą więc sytuacji, w której ktoś we własnej kuchni dodaje do potrawy produkt z CBD, np. olejek CBD. To jego prywatna decyzja – i warto, żeby była świadoma.

Co dzieje się z CBD w potrawie

Rozpuszcza się w tłuszczu

CBD jest związkiem lipofilnym – dobrze rozpuszcza się w tłuszczach, a praktycznie wcale w wodzie. W zupie na wodnej bazie czy herbacie bez dodatku tłuszczu olejek zbiera się na powierzchni i trudno go równo rozprowadzić. W sosie na oliwie, koktajlu z masłem orzechowym czy kremie z mlekiem rozkłada się bardziej równomiernie.

Tłuszcz a wchłanianie

Z danych rejestracyjnych leku zawierającego CBD wiadomo, że posiłek bogaty w tłuszcz kilkukrotnie zwiększa ilość substancji, która trafia do krwi. W praktyce ta sama ilość CBD zjedzona w tłustym daniu i na czczo nie jest tą samą ekspozycją. Ma to znaczenie przy liczeniu porcji i przy lekach przyjmowanych w tym samym czasie.

Temperatura, światło, tlen

Kannabinoidy są wrażliwe na wysoką temperaturę, światło i tlen. Dokładny stopień rozkładu w potrawie zależy od czasu obróbki i warunków, dlatego olejek CBD dodaje się zwykle do dania już po zdjęciu z ognia albo do potraw na zimno. Smażenie na olejku CBD nie ma sensu także z innego powodu: olej nośnikowy w małej buteleczce nie jest tłuszczem do smażenia, a produkt jest drogi.

Dlaczego susz konopny nie nadaje się do gotowania

W sieci krąży wiele przepisów na napary i masła z suszu konopnego. Nie publikujemy ich celowo. W suszu konopnym kannabinoidy występują głównie w formie kwasów – CBDA i THCA. Ogrzewanie, zwłaszcza w tłuszczu, przekształca je w CBD i THC (to proces dekarboksylacji). Nawet susz z konopi włóknistych, mieszczący się w limicie THC dla rośliny, po takiej obróbce może dać porcję z ilością THC, której nie da się przewidzieć bez analizy. Skutki to możliwe odczuwalne działanie THC, dodatni wynik testu drogowego i ryzyko dla osób, które tego się nie spodziewają. Susz z kategorii susz konopny CBD nie jest składnikiem kulinarnym i nie jest przeznaczony do spożycia.

Jak policzyć CBD w porcji

Najczęstszy błąd w kuchni z CBD to brak przeliczenia. Schemat jest prosty:

1. Sprawdź zawartość CBD w mg na butelkę (np. 10 ml olejku 5% = 500 mg).
2. Przelicz na kroplę – przy typowej pipecie jedna kropla to ok. 0,05 ml, czyli przy olejku 5% ok. 2,5 mg CBD.
3. Pomnóż przez liczbę kropli dodanych do całej potrawy.
4. Podziel przez liczbę porcji.

Przykład: 5 kropli olejku 5% w sosie na cztery porcje to ok. 12,5 mg CBD w całym sosie, czyli ok. 3 mg na porcję. Przy olejku 30% te same 5 kropli to już ok. 75 mg w sosie.

Punkty odniesienia

EFSA nie ustaliła bezpiecznego poziomu spożycia CBD. Brytyjska Food Standards Agency w 2023 r. obniżyła swoją wskazówkę dla zdrowych dorosłych z 70 do 10 mg dziennie i podkreśliła, że ma ona charakter tymczasowy. Wcześniejsza wartość 70 mg, wciąż powtarzana w internecie, jest nieaktualna. Do tego trzeba doliczyć CBD z innych produktów przyjmowanych tego samego dnia.

Przykłady techniczne

Poniższe przepisy pokazują, jak rozprowadzić olejek w potrawie z tłuszczem i bez obróbki termicznej. Nie są „przepisami na” sen czy nastrój – to po prostu sposób, żeby wiedzieć, ile CBD jest w porcji.

Koktajl z bananem i awokado

• 1 banan
• 1/2 awokado
• 1 szklanka napoju owsianego
• 1 łyżka masła orzechowego
• olejek CBD – liczba kropli policzona według schematu powyżej

Zmiksuj owoce z napojem i masłem orzechowym, olejek dodaj na końcu i zmiksuj jeszcze kilka sekund. Tłuszcz z awokado i masła orzechowego ułatwia równe rozprowadzenie olejku. Cały koktajl to jedna porcja – całe dodane CBD trafia do jednej osoby.

Sos winegret

• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżka soku z cytryny
• 1 łyżeczka musztardy
• szczypta soli i pieprzu
• olejek CBD – liczba kropli policzona na liczbę porcji sałatki

Musztarda działa jak emulgator, więc olejek łączy się z sosem lepiej niż z samą oliwą. Sos wymieszaj bezpośrednio przed podaniem i dokładnie – przy niedokładnym mieszaniu pierwsza porcja może zawierać więcej CBD niż ostatnia.

Najczęstsze błędy

• brak przeliczenia mg na porcję i dodawanie olejku „na oko”,
• podgrzewanie olejku na patelni lub w piekarniku,
• gotowanie z suszem konopnym,
• przygotowanie potrawy z CBD dla gości bez informowania ich o tym,
• przechowywanie jedzenia z CBD tak, że może po nie sięgnąć dziecko.

Kto nie powinien jeść potraw z CBD

• dzieci i młodzież,
• kobiety w ciąży i karmiące piersią,
• osoby z chorobami wątroby,
• osoby przyjmujące leki metabolizowane przez enzymy CYP450 (m.in. warfarynę, klobazam, takrolimus) – bez uzgodnienia z lekarzem.

W badaniach klinicznych z wysokimi dawkami CBD odnotowywano senność, biegunkę, zmiany apetytu i podwyższenie enzymów wątrobowych. Jeśli ktoś po potrawie z CBD źle się czuje, nie powinien prowadzić samochodu.

Podsumowanie

Gotowanie z CBD to przede wszystkim rachunki: ile miligramów jest w butelce, w kropli i w porcji. CBD rozpuszcza się w tłuszczu, nie lubi wysokiej temperatury, a jego wchłanianie mocno zależy od składu posiłku. W UE nie ma zezwolenia na CBD jako składnik żywności, EFSA nie ustaliła bezpiecznej dawki, a susz konopny po podgrzaniu może zawierać nieprzewidywalną ilość THC. O efektach zdrowotnych potraw z CBD nie ma rzetelnych danych.

Czytaj dalej

• Jak wybrać olejek CBD? Etykieta, stężenie i certyfikat w praktyce
• Żelki z CBD i shoty konopne – skład, status prawny i bezpieczeństwo
• CBD i adaptogeny – co wiadomo o łączeniu i dlaczego brakuje dowodów

Dodatek CBD nie zmienia potrawy w lek. Jeśli chorujesz albo przyjmujesz leki, zanim zaczniesz dodawać CBD do jedzenia, zapytaj lekarza lub farmaceutę o możliwe interakcje.